Ở bất kỳ chợ quê nào trong tỉnh, ngoài mặt hàng nông sản sẵn có từ nông thôn, đa số hàng gia dụng có nguồn gốc từ ngoài tỉnh, nhiều hàng hoá có xuất xứ từ Trung Quốc. Từ cái kim, sợi chỉ, giầy dép, đến những mặt hàng có giá trị lớn hơn như quần áo, dụng cụ sản xuất nông nghiệp, đồ điện… phần nhiều là mác "made in China". Chị Nguyễn Thị Thái, chủ quầy kinh doanh tạp hoá đã có thâm niên hơn 30 năm ở chợ Tam Dị, huyện Lục Nam cho biết: "Người dân nông thôn mua sắm nhiều. Khi cần những đồ có giá trị lớn, họ thường tới khu vực trung tâm huyện hoặc thành phố Bắc Giang lựa chọn. Ở đây chỉ có hàng gia dụng, khách hàng ít quan tâm tới nguồn gốc mà chỉ xem giá đắt hay rẻ, mua hàng theo thói quen". Khi được hỏi về Cuộc vận động "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam", chị cho biết cũng nghe và xem trên đài, ti vi về Cuộc vận động này nhiều nhưng hoạt động kinh doanh của quầy hàng không có gì thay đổi, hàng được nhập từ thành phố Bắc Giang và những người buôn chuyến từ Lạng Sơn hoặc Móng Cái (Quảng Ninh) giao.

Ông Trần Văn Cường, Phó trưởng Phòng Công thương huyện Lục Nam cho rằng, việc hàng hoá không có nguồn gốc rõ ràng hoặc xuất xứ từ Trung Quốc ở các chợ nông thôn trên địa bàn là phổ biến, bởi các loại hàng này thường rẻ hơn nhiều so với hàng sản xuất trong nước, phù hợp với mức thu nhập của người dân nông thôn. Ông Cường viện dẫn. Hiện thị trường đang sốt bộ kích điện, quạt điện nhưng hàng sản xuất trong nước hiếm, giá cao gấp rưỡi, gấp đôi so với hàng Trung Quốc nên hàng Tầu vẫn là sự lựa chọn số một của người dân nông thôn. Trong khi hàng nhập ngoại tràn ngập nông thôn thì Cuộc vận động "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam" chưa có sự tác động lớn đến thị trường cũng như người dân khu vực này. Mặc dù ở cấp tỉnh đã thành lập Ban chỉ đạo thực hiện Cuộc vận động, một số ban ngành cũng tích cực tham gia nhưng trên địa bàn huyện Lục Nam, Cuộc vận động này chưa được quan tâm chú trọng. Các ban, ngành chức năng của huyện chưa có những động thái tích cực để hưởng ứng. Cũng theo ông Cường, trong bối cảnh kinh tế thị trường ngày càng hội nhập sâu rộng, chúng ta nhập siêu của Trung Quốc rất lớn thì việc hàng nhập ngoại cạnh tranh gay gắt hàng sản xuất trong nước ở khu vực nông thôn là điều tất yếu; chính quyền cấp huyện, xã khó có thể can thiệp được nếu hàng hoá không vi phạm các quy định về kinh doanh thương mại.

Nhiều mặt hàng không rõ nguồn gốc hoặc nhập từ Trung Quốc bày bán tại chợ Thanh Sơn (Sơn Động).

Hưởng ứng Cuộc vận động "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam", thời gian qua, Uỷ ban Mặt trận tổ quốc tỉnh, một số cơ quan, đơn vị đã tích cực hưởng ứng. Sở Công thương phối hợp tổ chức thành công chương trình "Đưa hàng Việt về nông thôn" tại huyện Lục Ngạn, tổ chức các hội chợ trong đó các DN tham gia chỉ trưng bày và bán hàng sản xuất trong nước để tôn vinh hàng Việt Nam, tham gia các hội chợ thương mại trong nước, tăng cường xúc tiến thương mại, quảng bá hình ảnh hàng chất lượng cao sản xuất trong tỉnh, nhất là các sản phẩm truyền thống. Đảng uỷ Khối doanh nghiệp tỉnh sớm quan tâm triển khai thực hiện, trong đó vận động các DN chú trọng sử dụng các nguyên vật liệu trong nước để sản xuất, ưu tiên kinh doanh sản phẩm là hàng Việt Nam, đẩy mạnh quảng bá nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng hệ thống phân phối hợp lý để khách hàng dễ dàng tiếp cận và lựa chọn. Một số DN, đại lý chuyên cung ứng hàng hoá trên địa bàn còn nâng cao tỷ trọng hàng Việt Nam để hưởng ứng Cuộc vận động. Tuy nhiên, ở khu vực nông thôn, Cuộc vận động này chưa có những tác động rõ nét. Theo ông Võ Thanh Sang, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại (Sở Công thương) thì trước tình trạng thị trường nông thôn chưa có nhiều hàng Việt cho người dân lựa chọn cũng như tiềm năng ở khu vực này rất lớn nên trong tháng Bảy này, đơn vị sẽ phối hợp tổ chức chiến dịch "Đưa hàng Việt về nông thôn" tại huyện Tân Yên và Lạng Giang. Người dân nơi đây sẽ được các DN, đại lý phân phối trưng bày và bán nhiều loại hàng sản xuất trong nước bảo đảm chất lượng nhằm quảng bá hình ảnh, thay đổi thói quen mua sắm, đồng thời nâng cao ý thức sử dụng hàng Việt. Về lâu dài, để người dân nông thôn có nhiều cơ hội lựa chọn, sử dụng hàng sản xuất trong nước phù hợp mức thu nhập, cần hỗ trợ các doanh nghiệp phân phối hàng hoá quan tâm, mở rộng các đại lý, điểm bán hàng ở khu vực này, thường xuyên tổ chức các chiến dịch "Đưa hàng Việt về nông thôn". Bên cạnh đó, cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường, ngăn chặn hàng không có nguồn gốc xuất xứ, không bảo đảm chất lượng lưu thông, nhất là ở khu vực nông thôn, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Điều quan trọng là các cấp uỷ Đảng, chính quyền địa phương tích cực "vào cuộc", đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân hưởng ứng Cuộc vận động "Người Việt Nam dùng hàng Việt Nam" để việc mua sắm, tiêu dùng hàng Việt trở thành thói quen hằng ngày, góp phần kích thích sản xuất, trong nước, đẩy mạnh lưu thông hàng hoá, mang lại lợi ích cho DN và gián tiếp là lợi ích cho cả cộng đồng.

Công Nguyên - Bảo Khánh